Nei-Sialun
Skak / Schake
(Widjerfeerd faan Neuseeland)
| New Zealand (ingelsk) Aotearoa (maori)∗ Nei-Sialun | |||||
| |||||
| Amtelk spriak | Ingelsk, Maori, Nei-Sialuns Tiakenspriak | ||||
| Hoodstääd | Wellington | ||||
| Stoot (skak) | Konstitutsionel monarchii | ||||
| Regiarang (skak) | Parlamentaarisk demokratii | ||||
| Stoot baas | Könang Kaarl III.∗∗ | ||||
| Regiarang baas | Premjeeminister Christopher Luxon | ||||
| Grate | 269.652 (74.) km² | ||||
| Iinwenern | 5.100.000 (2020) | ||||
| Iinwenern per km² | 19 (171.) Iinw./km² | ||||
BIP
| 2011[1]
| ||||
| HDI | 0.908[2] (5.]]) | ||||
| Münt | Nei-Sialun Dooler (1 $ = 100 ¢) | ||||
| Grünjlaanj | 6. Febrewoore 1840 (Ferdrach faan Waitangi) | ||||
| Suwereniteet | 26. September 1907 (Dominion), 25. Nofember 1947 (Statuut faan Westminster) | ||||
| Natsionaalhümne | God Defend New Zealand, God Save the Queen | ||||
| Natsionaalfeierdai | Waitangi Day (6. Febrewoore) | ||||
| Tidjsoon | UTC+12 (NZST) UTC+13 (NZDT somertidj Oktuuber - Maarts) | ||||
| Autokääntiaken | NZ | ||||
| TLD | .nz | ||||
| Tilefoonföörwool | +64 | ||||
∗∗ fertreeden faan generaalguwernöör Jerry Mateparae
| |||||
Nei-Sialun (ingelsk New Zealand, maori: Aotearoa) as en lun uun a Süüd-Pasiifik. Diar hiar tau grat eilunen: Nuurd- an Süüd-Eilun, Stewart Eilun, a Chatham Eilunen, an flook letjer eilunen tu. Uun't waasten leit Austraalien, uun't nuurden lei Nei-Kaledoonien, Tonga an Fidschi an uun't süüden Antarktikaa.
Steeden
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Dön tjiin gratst steeden uun Nei-Sialun san:
| # | Steed | üüb Maori | Lidj (2022)[3] |
|---|---|---|---|
| 1 | Auckland | Tāmaki-makau-rau[4] | 1.440.300 |
| 2 | Christchurch | Ōtautahi | 377.900 |
| 3 | Wellington | Te Whanga-nui-a-Tara[5] | 212.000 |
| 4 | Hamilton | Kirikiriroa | 179.900 |
| 5 | Tauranga | Tauranga | 158.300 |
| 6 | Lower Hutt | Awakairangi | 111.500 |
| 7 | Dunedin | Ōtepoti | 102.400 |
| 8 | Palmerston North | Te Papa-i-oea[6] | 81.200 |
| 9 | Napier | Ahuiri | 66.800 |
| 10 | Porirua | Porirua | 60.200 |
Regiuunen
[Bewerke | Kweltekst bewerke]| Numer uun a koord | Regiuun | Ferwaltang | Ferwaltangssteed | Grate [km²][7] | Iinwenern | Iinwenern/km² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Northland | Northland Regional Council | Whangarei | 13.941 | 157.400 | 11,3 |
| 2 | Auckland | Auckland Council[UA 1] | Auckland | 4.894 | 1.438.600 | 298,7 |
| 3 | Waikato | Waikato Regional Council | Hamilton | 25.598 | 409.300 | 16,0 |
| 4 | Bay of Plenty | Bay of Plenty Regional Council | Whakatane | 12.447 | 275.100 | 22,1 |
| 5 | Gisborne | Gisborne District Council[UA 1] | Gisborne | 8.351 | 46.600 | 5,6 |
| 6 | Hawke's Bay | Hawke's Bay Regional Council | Napier | 14.164 | 154.800 | 10,9 |
| 7 | Taranaki | Taranaki Regional Council | Stratford | 7.273 | 109.100 | 15,0 |
| 8 | Manawatuu-Wanganui | Horizons Regional Council | Palmerston North | 22.215 | 231.500 | 10,4 |
| 9 | Wellington | Wellington Regional Council | Wellington | 8.124 | 483.300 | 59,5 |
| 10 | Marlborough | Marlborough District Council[UA 1] | Blenheim | 12.484 | 45.300 | 3,6 |
| 11 | Nelson | Nelson City Council[UA 1] | Nelson | 445 | 45.500 | 102,2 |
| 12 | Tasman | Tasman District Council[UA 1] | Richmond | 9.786 | 47.300 | 4,8 |
| 13 | West Coast | West Coast Regional Council | Greymouth | 23.336 | 32.700 | 1,4 |
| 14 | Canterbury | Environment Canterbury | Christchurch | 45.346 | 565.700 | 12,5 |
| 15 | Otago | Otago Regional Council | Dunedin | 31.990 | 207.400 | 6,5 |
| 16 | Southland | Southland Regional Council | Invercargill | 34.347 | 94.200 | 2,7 |
| Nei-Sialun | Wellington | 274.741 | 4.367.800 | 15,9 |
Uk a Chatham Eilunen widj bütjen uun a Süüd-Pasiifik hiar mä tu Nei-Sialun.
Histoore
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Twesken 1250 an 1350 kaam Polyneesiern tu't lun. En holuns forsker, Abel Tasman wurd 1642 de iarst europeer, at lun tu beschüken. 1840 wurd at lun en britisk kolonii. 1907 wurd det en autonoom dominion uun det britisk rik. 1947 wurd at lun tutool suwereen.
Politiik
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Nei-Sialun as sant 1931 lasmoot faan det Commonwealth of Nations.
Luke uk diar
[Bewerke | Kweltekst bewerke]- Chatham Eilunen
- Prowins Sialun (Neederlunen)
- Suwereen stooten uun Polyneesien: Cook-Eilunen, Nei-Sialun, Niue, Samoa, Tonga, Tuwaalu.
Ferwisang efter bütjen
[Bewerke | Kweltekst bewerke]- Literatüür faan of auer Nei-Sialun uun a kataloog faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek
- Ministeerium för bütjluns uungeleegenhaiden tu Nei-Sialun (sjiisk)
Kwelen
[Bewerke | Kweltekst bewerke]- ↑ World Economic Outlook Database, April 2012 faan a Internatsjunaal Müntfonds
- ↑ New Zealand. Country profile of human development indicators. United Nations Development Programme, 13. Janewoore 2011, ufrepen de 24. Mei 2011 (ingelsk).
- ↑ New Zealand: Major Urban Areas, citypopulation.de
- ↑ Uk Ākarana.
- ↑ Uk Pōneke.
- ↑ Uk Pamutana.
- ↑ Housing indicators. (Excel Spreadsheet) Living density. Statistics New Zealand, 27. Oktuuber 2002, ufrepen de 28. Mei 2011 (ingelsk, grate: 50,5 kB).
-40.843611111111172.48305555556
Koordinaaten: 41° S, 172° O